Roger Gracie, czarny pas w białym gi, klęczy w dosiadzie na partnerze i wyjaśnia pozycję uczestnikom seminarium, którzy siedzą i stoją wokół maty.

Słowniczek

Terminy BJJ wyjaśnione prostym językiem.

A

ADCC: Mistrzostwa Abu Dhabi Combat Club, najbardziej prestiżowe zawody no-gi, z własnymi przepisami.
Americana: Dźwignia na bark w chwycie w czwórkę z ręką zgiętą w górę, zwykle z kontroli bocznej albo dosiadu.
Arm drag: Przeciągnięcie ręki przeciwnika przez jego ciało, żeby dostać się na jego bok albo plecy.
Arm triangle: Duszenie, które więzi razem głowę przeciwnika i jedną jego rękę.
Ashi garami: Po japońsku „splątanie nóg”, czyli każda pozycja, w której twoje nogi kontrolują jedną nogę przeciwnika.

B

Baza: Równowaga i połączenie z matą, przez które trudno cię przewrócić sweepem albo przetoczyć.
Belki: Paski taśmy na kolorowym pasie oznaczające postęp w stronę kolejnego stopnia, do czterech na pas.
Berimbolo: Inwersja pod przeciwnika z De La Riva i obrót na jego plecy.
Body lock: Twoje ręce spięte wokół pasa przeciwnika, używane do przechodzenia gardy albo sprowadzeń.
Body triangle: Zapięcie nóg w czwórkę wokół tułowia przeciwnika od tyłu.

C

Ciągnięcie do gardy: Siad albo wskok do gardy zamiast sprowadzania przeciwnika.
Combat base: Postawa na górze w gardzie z jednym kolanem w górze, a drugim na macie.
Crossface: Wbicie barku albo przedramienia w poprzek szczęki przeciwnika, żeby odwrócić mu głowę i go spłaszczyć.
Crucifix: Kontrola, w której obie ręce przeciwnika są związane, jedna twoimi nogami, a szyja zostaje otwarta.

D

D'Arce: Duszenie z ręką przeciwnika w środku, z front headlocka, przełożone pod jego ręką i w poprzek szyi.
De La Riva: Garda otwarta, w której zahaczasz wysuniętą nogę przeciwnika od zewnątrz.
Deep half (głęboka półgarda): Półgarda, w której jesteś pod przeciwnikiem, obejmujesz jego nogę, a głowę masz przy jego biodrze.
Dosiad: Siedzenie na tułowiu przeciwnika z kolanami na macie, warte cztery punkty.
Double leg: Sprowadzenie, w którym zmieniasz poziom, wchodzisz krokiem i przechodzisz przez obie nogi.
Drillowanie: Powtarzanie techniki ze współpracującym partnerem, żeby utrwalić wzorzec ruchu.
Duszenie krzyżowe: Duszenie w gi, w którym obie dłonie są głęboko w przeciwnych stronach kołnierza przeciwnika.
Duszenie łuk i strzała: Duszenie w gi z pleców z głębokim chwytem za kołnierz i chwytem za spodnie albo nogę, który rozciąga przeciwnika.
Duszenie zza pleców: Duszenie tętnic szyjnych z pleców: jedna ręka pod brodą, druga zapięta za głową.
Dźwignia na kolano: Dźwignia na nogę, która przeprostowuje kolano, jak dźwignia na łokieć, tylko na nodze.
Dźwignia na łokieć: Przeprost łokcia, w którym twoje biodra są punktem podparcia.

E

Ezekiel: Duszenie własnym rękawem przełożonym za szyją przeciwnika.

F

Fifty-fifty (50/50): Symetryczne splątanie nóg, w którym obaj zawodnicy kontrolują nogę drugiego w ten sam sposób.
Flow rolling: Lekki, ciągły sparing, w którym obaj partnerzy pozwalają pozycjom swobodnie się zmieniać.
Front headlock: Kontrola głowy i jednej ręki przeciwnika od przodu, zwykle po snap-downie.

G

Garda: Każda pozycja na dole, w której twoje nogi są między tobą a przeciwnikiem.
Garda lasso: Garda w gi z nogą owiniętą nad ręką przeciwnika, gdy trzymasz jego rękaw.
Garda motylkowa: Garda w siadzie z obiema stopami zahaczonymi od wewnątrz ud przeciwnika, żeby go podnieść i zrobić sweep.
Garda pająk: Garda w gi z chwytami za oba rękawy i stopami wciśniętymi w bicepsy przeciwnika.
Garda zamknięta: Garda z nogami zapiętymi wokół pasa przeciwnika.
Gi: Kurtka, spodnie i pas noszone w jiu-jitsu, z materiału, za który można chwytać. Czasem nazywane „kimonem”.
Gilotyna: Duszenie od przodu z przedramieniem w poprzek gardła.
Granby roll: Przetoczenie przez barki, a nie przez kark, żeby odzyskać gardę albo uciec z pleców.

H

Haki: Twoje stopy założone od wewnątrz ud przeciwnika, żeby go kontrolować albo podnieść, od przodu lub od tyłu.
Heel hook: Dźwignia na nogę, która obraca piętę, żeby skręcić kolano.

I

IBJJF: Międzynarodowa Federacja Brazylijskiego Jiu-Jitsu (International Brazilian Jiu-Jitsu Federation), której przepisy stosuje większość zawodów w gi.
Inwersja: Przetoczenie się na barki tak, żeby nogi znów były skierowane do przeciwnika.

K

K-guard: Garda otwarta z underhookiem na nodze przeciwnika, używana do wejść w dźwignie na nogi i na plecy.
Kimura: Dźwignia na bark w chwycie w czwórkę, która wykręca rękę przeciwnika za jego plecy.
Knee cut: Przejście gardy, w którym przesuwasz kolano w poprzek uda przeciwnika do maty, kontrolując jego górną część ciała.
Knee shield: Półgarda z twoim górnym kolanem w poprzek klatki albo biodra przeciwnika, żeby trzymać go na dystans.
Kolano na brzuchu: Pozycja kontroli z twoim kolanem w poprzek brzucha przeciwnika, warta dwa punkty.
Kontrola boczna: Kontrola przeciwnika klatka do klatki z boku.
Kontrola pleców: Pozycja za przeciwnikiem z hakami albo body triangle, warta cztery punkty.
Krewetka: Odepchnięcie się stopami, żeby odsunąć biodra od przeciwnika, nazywane też ucieczką biodrami.
Kuzushi: Po japońsku wytrącenie przeciwnika z równowagi przed rzutem albo sweepem.

L

Leg drag: Przyciśnięcie jednej nogi przeciwnika w poprzek twojego biodra, tak że jego biodra są odwrócone od ciebie.
Linia kolana: Linia kolana przeciwnika, którą pokonujesz, żeby uciec z dźwigni na nogę albo przejść jego gardę.
Lockdown: Półgarda z nogami zapiętymi wokół uwięzionej nogi przeciwnika, żeby ją rozciągnąć.

M

Mostek: Wypchnięcie bioder w górę z maty, żeby podnieść przeciwnika, jak w ucieczce upa z dosiadu.

N

No-gi: Jiu-jitsu w spodenkach i rashguardzie, bez chwytów za gi.

O

Odklepanie (tap): Klepnięcie przeciwnika albo maty lub powiedzenie „tap”, żeby się poddać i zakończyć wymianę.
Omoplata: Dźwignia na bark zakładana nogami, zwykle z gardy.
Open mat: Luźna sesja na sparingi i drille bez prowadzenia trenera.
Oss: Uniwersalne słowo na sali, które znaczy: cześć, dziękuję, zrozumiałem albo szacunek.
Overhook: Twoja ręka owinięta nad ręką przeciwnika, żeby ją uwięzić, nazywana whizzerem, gdy walczy z jego underhookiem.

P

Poddanie: Duszenie albo dźwignia na staw, po której przeciwnik odklepuje i walka się kończy.
Postawa: Głowa w górze, proste plecy i biodra do przodu, żeby nie dało się ściągnąć cię w dół w gardzie.
Pozycja wewnętrzna: Twoje kończyny wewnątrz kończyn przeciwnika, co zwykle wygrywa wymianę.
Półgarda: Garda, w której więzisz jedną nogę przeciwnika między swoimi.
Północ-południe: Pozycja kontroli z twoją klatką na klatce przeciwnika i głową w stronę jego bioder.
Prosta dźwignia na stopę: Dźwignia na nogę, która wygina staw skokowy: przyciskasz stopę pod pachą i odchylasz się do tyłu.
Przejście gardy: Przejście za nogi przeciwnika do pozycji kontroli, takiej jak kontrola boczna albo dosiad, warte trzy punkty według przepisów IBJJF.
Przewaga: Dodatkowe kryterium przy remisie w IBJJF, przyznawane za niemal wykonaną akcję punktowaną albo poddanie.

R

Rama: Przedramię, piszczel albo kolano użyte jako rozpórka, która trzyma ciężar przeciwnika z dala bez użycia siły mięśni.

S

Saddle: Splątanie nóg, w którym twoje nogi tworzą trójkąt wokół jednej nogi przeciwnika, używane do wewnętrznego heel hooka.
Seatbelt: Chwyt w kontroli pleców: jedna ręka nad barkiem, druga pod pachą, dłonie spięte na klatce.
Single leg: Sprowadzenie, w którym łapiesz jedną nogę i kończysz przez running the pipe, podhaczenie albo podniesienie.
Single-leg X: Splątanie wokół jednej nogi z jedną stopą na biodrze, a drugą za kolanem.
Snap-down: Gwałtowne ściągnięcie głowy przeciwnika w dół, żeby dojść do front headlocka albo go-behindu.
Sparing (roll): Runda sparingu na żywo.
Sparing pozycyjny: Rundy na żywo z ustalonej pozycji, wznawiane, gdy ktoś osiągnie swój cel.
Sprawl: Wyrzucenie bioder do tyłu i w dół, żeby zatrzymać sprowadzenie.
Sweep: Odwrócenie pozycji z gardy tak, że kończysz na górze, warte dwa punkty według przepisów IBJJF.

T

Techniczne wstawanie: Bezpieczne wstawanie z jedną ręką podpartą, a drugą w ramie, z głową z dala od przeciwnika.
Toreando: Przejście na stojąco, w którym odpychasz nogi przeciwnika na bok i obchodzisz je do kontroli bocznej.
Trójkąt: Duszenie nogami zapiętymi wokół szyi przeciwnika i jednej jego ręki.
Trzymanie szarfowe (kesa gatame): Trzymanie z judo: siedzisz przy klatce przeciwnika, obejmujesz jego głowę i trzymasz jedną rękę.
Two-on-one (dwie na jedną): Kontrola jednej ręki przeciwnika obiema twoimi.

U

Underhook: Twoja ręka przełożona pod pachą przeciwnika, żeby kontrolować jego tułów.

W

Walka o chwyty: Walka o założenie swoich chwytów i zerwanie chwytów przeciwnika.
Wrestle-up: Wyjście z gardy do ataku na sprowadzenie zamiast sweepa.

X

X-guard: Garda pod stojącym przeciwnikiem z nogami skrzyżowanymi wokół jednej jego nogi.

Z

Żółw: Skulenie na rękach i kolanach, które chroni przed utratą punktów, ale odsłania plecy.